Skarżyski Wortal Turystyczny | Content| Dwór obronny w Modliszewicach

Kilkadziesiąt minut jazdy od Skarżyska, dwa kilometry na północny-zachód od Końskich, znajduje się niewielka miejscowość Modliszewice. Niewątpliwą atrakcją tej miejscowości jest XVII-wieczny dwór obronny.
Fortyfikacja swoje powstanie zawdzięcza ówczesnemu właścicielowi ziem dzisiejszych Modliszewic Andrzejowi Duninowi Modliszewskiemu.
Andrzej Modliszewski był starostą łomżyńskim i kolneńskim. Mimo, że nie piastował zbyt ważnych stanowisk to był człowiekiem obytym w świecie i znającym najnowsze trendy mody i kultury. Od najmłodszych lat przebywał na dworze cesarza Maksymiliana II, a następnie Anny Jagiellonki.

Znany jest jego renesansowy nagrobek w katedrze łomżyńskiej dłuta słynnego włoskiego architekta i rzeźbiarza Santi Gucciego (lub jednego z jego uczniów).

Dwór w Modliszewicach również przypisuje się Santi Gucciemu. Na to jednak nie ma dostatecznych dowodów.
Modliszewski wybudował swój dwór około 1630 roku. Usytuował go na sztucznej wyspie. Według archeologów, Eligii Gąssowskiej i Leszka Kajzera, badających w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku dwór wybudowano na planie prostokąta o wymiarach 11 x 27 m. Plan fortyfikacji według Gąssowskiej i Kajzera można obejrzeć poniżej.

Dwór ma dwie kondygnacje i dwie basteje w przeciwległych narożach. Można jeszcze dostrzec ciekawe detale architektoniczne, obramowania okienne i drzwiowe, tarasy, arkady świadczące o dużych walorach artystycznych obiektu.

Słowo o bastejach. Są budowle fortyfikacyjne, murowane lub ziemne umocnienie w formie niskiej, przysadzistej baszty obronnej. Budowane na planie koła lub podkowy, wysuniętej przed mur obronny, były stanowiskami ogniowymi artylerii, blokującym dostęp do kurtyny. Basteja była formą pośrednią pomiędzy basztą a bastionem. Pojawiła się we Włoszech (dowód pośredni na działanie Gucciego?) w XV wieku, stosowana do XVI wieku (u nas jak widać dłużej skoro dwór jest z XVII wieku) .
Dwór jest wewnątrz pusty. Podobno przy drzwiach na piętrze widnieje inskrypcja łacińska skopiowana z bramy wawelskiej. Przyznam, że nie zauważyłem. Zakaz wchodzenia do budynku jest jednym z powodów przeoczenia. Obok dworu stoi odnowiony budynek bramny z portalem

i otworami strzelniczymi oraz budynek zwany kuźnią.
Droga do dworu prowadziła po przerzuconym na wodą drewnianym zapewne zwodzonym moście. Mimo wyposażenia bramy oraz bastei w kluczowe strzelnice (takie otwory w kształcie odwróconej dziurki od klucza) obiekt nie przedstawiał większej wartości militarnej. Przy jego budowie główny nacisk położono na jego cechy rezydencjonalne.
Na koniec mała anegdota. Andrzej Dunin Modliszewski pieczętował się herbem łabędź. To ja się pytam: Co to robi w fosie?

Żeby skończyć w miarę poważnie. Jedyny herb jaki znalazłem to ten nad brama dworu w Modliszewicach.

To herb jednego z właścicieli rezydencji, Jana Lipskiego późniejszy arcybiskup gnieźnieński i prymas Polski. Herb opisywany, „w polu czerwonym podkowa srebrna, barkiem do góry, na niej zaćwieczony złoty krzyż kawaleryjski. Po obu stronach podkowy srebrne strzały grotem na dół, gdzie strzała po lewej heraldycznie stronie, rosochato rozdarta w miejsce opierzenia” to Łada.
Zapraszam do odwiedzenia dworu w Modliszewicach, który obecnie jest własnością Ośrodka Doradztwa Rolniczego

http://zamki.res.pl
www.lomza.friko.pl

Opracowanie i foto: Nski

Opublikowane: 2007-08-28 (3202 odsłon)

[ Wróć ]