Skarżyski Wortal Turystyczny | Content| Cmentarz żydowski na peryferiach Bodzentyna

Wracając ze Świętego Krzyża postanowiliśmy odwiedzić Bodzentyn, a właściwie zaniedbany żydowski cmentarz położony przy drodze prowadzącej z Bodzentyna na Świętą Katarzynę na zboczach Góry Miejskiej (około 80 metrów od drogi). Cmentarz założony został w roku 1866 zajmuje powierzchnie 1.2 ha.

Nie lada wyczynem było dotrzeć do niego z powodu zarośli i pokrzyw skutecznie skrywających ten kawałek historii. Na szczęście Paweł Rzuchowski znał drogę i dzięki niemu dotarliśmy na miejsce.
Widok, jaki ukazał się naszym oczom, uświadomił nam, jak dawno zapomniano o tym miejscu.

Wykonaliśmy kilka zdjęć, bowiem kamienne pomniki, które tam zastaliśmy zafascynowały nas. Większość z nich jest dość dobrze zachowana. Czas i natura wyjątkowo je oszczędziły - napisy i płaskorzeźby nadal są dobrze widoczne. Na niektórych zachowane sa slady polichromi. Nagrobki zdobione są tradycyjnymi elementami architektonicznymi, symbolicznymi płaskorzeźbami z ornamentyką roślinną i zwierzęcą, przedstawieniami przedmiotów liturgicznych, z bogactwem liternictwa hebrajskiego. Inskrypcje w języku hebrajskim i jidysz. Udało nam się zliczyć 71 pomników (zródła podaja 66), ale niewykluczone, że jest ich więcej. Zapadnięte i zarośnięte leśnymi pnączami skutecznie skrywają się przed ludzkim wzrokiem.

Jak podaje Adam Penkalla w A., Żydowskie ślady w województwie kieleckim i radomskim, Radom 1992, najstarszy nagrobek pochodzi z roku 1870, a najmłodszy z 1934 . Wdług innych zródeł ostatni pochowek odbył sie na początku 1942 roku.

W okresie międzywojennym gmina żydowska była właścicielem bóżnicy z placem, mykwy i chederu. Synagoga, wybudowana w końcu XIX wieku spłonęła podczas pożaru miasta w 1917 roku. Odbudowano ją w latach 1927-29, juz jako obiekt murowany lecz kryty gontem. Została ona zniszczona w czasie II wojny światowej.

Ciekwostka jest fakt ze Bodzentyn w porównaniu do innych miast i miasteczek powiatu sandomierskiego wyrózniał sie brakiem ludności żydowskiej prawie do końca XVIII wieku (pierwsza rodzina osiedliła się tu w 1797 roku). Nie wynikało to z powodów ekonomicznych, lecz prawnych - funkcjonował zakaz osiedlania się Żydów. Zakaz ten został uchylony w II połowie XIX wieku.

Więcej zdjęć w Galerii

Opracował i dostarczył: Valentino

Opublikowane: 2006-05-23 (3226 odsłon)

[ Wróć ]