Kościoły i klasztory.
Święta Katarzyna to niewielka, licząca niespełna pół tysiąca mieszkańców miejscowość w powiecie kieleckim (gmina Bodzentyn) leżąca u stóp najwyższego wzniesienia Gór Świętokrzyskich - Łysicy - 612 m n.p.m.
 |
Widok na Łysicę od strony północnej. |
fot. A. Staśkowiak |
Według legendarnych przekazów w średniowieczu przy drodze wiodącej z Kielc do Bodzentyna osiedlili się pustelnicy. Na miejscu ich siedzib w XVIII i XIX wieku wybudowano kapliczki.
 |
Kapliczka przy wjeździe do Świętej Katarzyny. |
fot. A. Staśkowiak |
Legendarną postacią jest także rycerz Wacławek, który był jednym z rycerzy króla Jagiełły i uczestniczył w walkach z Tatarami na Kresach Wschodnich. Za dzielność w boju i zasługi na polach bitewnych król obdarzył go hojnie zaszczytami. Jednak rycerz zatęsknił za samotnością, odsunął sie od świata i postanowili resztę życia spędzić na modlitwie w głuszy Świętokrzyskiej Puszczy. W 1399 r. zamieszkał pod Łysicą i pędził pustelniczy żywot. Wkrótce Wacławek wybudował drewniany kościół ku czci Św. Katarzyny. Przywiózł z Algieru z wyprawy do Ziemi Świętej figurkę patronki wykonaną z drzewa cyprysowego. W latach 1471-78 biskup krakowski Jan z Rzeszowa wzniósł murowany kościół i klasztor osadzając w nim bernardynów.
 |
Kościół pw. św. Katarzyny i klasztor. |
fot. A. Staśkowiak |
W 1618 r. wybudowano nowe krużganki, a w 1639 r. jeden z bernardynów - ojciec Marian - wykonał i zamontował zegar na wieży kościelnej. W 1810 z dekretu biskupa Wojciecha Gorskiego klasztor został nadany bernardynom z Drzewicy. Od 1817 r. w klasztorze przebywały bernardynki. W roku 1847 pożar zniszczył zabudowania klasztorne i część kościoła. Odbudowa zniszczeń trwała do 1849 r. W 1910 r. w Świętej Katarzynie powstało pierwsze w Górach Świętokrzyskich schronisko założone przez Aleksandra Janowskiego. To małe, jednoizbowe schronisko mieściło w istniejącym do dziś drewnianym budynku nr 24, znajdującym się w centrum miejscowości. Podczas II Wojny Światowej okoliczne lasy były terenem działalności oddziałów partyzanckich oraz miejscem licznych walk z Niemcami. Od maja do lipca 1943 r. w klasztorze stacjonował niemiecki 62 pluton zmotoryzowany pod dowództwem Alberta Szustera. W ramach represji pluton dokonał na tyłach kościoła egzekucji 50 osób. Zbiorowe mogiły pomordowanych znajdują się na skraju lasu, a miejsce upamiętniono pomnikiem z czerwonego piaskowca.
 |
Mogiły w miejscu egzekucjii w 1943 roku. |
fot. A. Staśkowiak |
Po wojnie w zabudowaniach klasztornych funkcjonował internat dla dziewcząt wiejskich. Obecnie kościół i klasztor ponownie oddany jest w ręce sióstr Bernardynek zakonu kontemplacyjnego św. Franciszka z Asyżu. Turyści mogą zobaczyć krużganki, wirydarz i wnętrze kościoła.
 |
Wntrze klasztoru z widokiem na wieżę. |
fot. A. Staśkowiak |
W kościele znajduje się kopia figury św. Katarzyny - oryginalna, zaginęła podczas pożaru w XIX w. Do kościoła wchodzi się z ulicy przez małe krużganki. Nad zewnętrznymi drzwiami znajduje sie płaskorzeźba przedstawiająca krzyż pomiędzy dwoma skrzyżowanymi rekami - to symbol zakonów opartych na regule św. Franciszka.
 |
Symbol zakonów opartych na regule św. Franciszka. |
fot. A. Staśkowiak |
Wejście do kościoła zabezpieczone jest rozsuwaną XVIII- wieczna kutą krata. Po prawej stronie kościoła znajduje sie rzeźba Św. Katarzyny, wzorowana na poprzedniej. Centralne miejsce prezbiterium nad tabernakulum zajmuje drewniany krzyż wzorowany na cudownym krzyżu, który znajduje sie w Asyżu w bazylice św. Klary. Na ścianach prezbiterium dwa obrazy. Na północnej Matki Boskiej Częstochowskiej, na południowej Św. Franciszka. Stacje drogi krzyżowej zostały wykonane w latach 60-tych przez artystkę Z. Kamińską - Trzciniską, a nową oprawę wykonał W. Markiewicz. Przy drodze w pobliżu klasztoru stoi murowana kapliczka z rzeźbą św. Katarzyny.
 |
Kapliczka z rzeźbą św. Katarzyny na tle klasztoru. |
fot. A. Staśkowiak |
 |
Rzeźba św. Katarzyny w kapliczce. |
fot. A. Staśkowiak |
Klasztor w ostatnich latach został iluminowny i wspaniale prezentuje się nocą.
 |
Nocna iluminacja klasztoru. |
fot. A. Staśkowiak |
Nieco dalej – przy drodze wiodącej ku bramie Świętokrzyskiego Parku Narodowego - znajduje się niewielka murowana kaplica z końca XVIII w.
 |
Kaplica cmentarna. |
fot. A. Staśkowiak |
Jest to kapliczka Janikowskich zwana też kapliczką Żeromskiego. Znana jest z tego, że wewnątrz na ścianie południowej widnieją autografy Stefana Żeromskiego i Jana Stróżeckiego wyryte w tynku 2 sierpnia 1882 r. Warto zajrzeć przez niewielkie okienko widoczne na powyższym zdjęciu by na przeciwległej ścianie ujrzeć specjalnie pozostawiony, wyryty w tynku, podpis pisarza.
 |
Podpis Stefana Żeromskiego w kaplicy cmentarnej. |
fot. A. Staśkowiak |
Przy kapliczce znajdują się dwie mogiły: powstańca z 1863 r. i partyzanta z II wojny światowej.
- Zajrzyj do albumu...
A. Staśkowiak
Prawa autorskie © Skarżyski Wortal Turystyczny Wszystkie prawa zastrzeżone.